6 yaş çocuğun gelişim özellikleri ve Ailenin nasıl destekleyeceği

1-Sosyal-Duygusal Gelişimi

Cinsel kimliğinin kalıcı olduğunun farkındadırlar. 

Kolayca moralleri bozulabilir.
Arkadaşlarını kendileri seçerler.
Arkadaşlarıyla işbirliği yaparlar.
Morali bozuk olan arkadaşlarını rahatlatırlar.
Arkadaşlarından yardım isterler.
Arkadaşlarıyla bazen tartışırlar.
Başkalarının duygularını anlarlar ve empati gösterirler.
Kendi duygularını ifade ederler.
Grup kurallarına uyarlar.
Sosyal olarak doğru ve doğru olmayan davranışlar arasındaki farkı anlarlar.
Küçük çocukları ve hayvanları korurlar.
Başkalarının duygularını isimlendirirler.
Yetişkinlerle paylaşmadıkları sırlarını arkadaşlarıyla paylaşırlar.

2-Zihinsel gelişim

Dikkat süreleri daha uzundur

Dramatik oyunlar daha karmaşık ve zengindir.
Nesneleri büyüklüklerine, uzunluklarına, renklerine göre ayırabilirler.
Büyüklük kavramını anlarlar (en büyük,en küçük gibi).
Nesneleri farklı şekillerde sıralayabilirler
4 rengin dışındaki belirli renkleri bilirler (turuncu, gri gibi).
20'ye kadar sıralı sayabilirler.
“Aynı, daha fazla, “daha az”  kavramlarını anlarlar
“Dünden bir gün önce, yarından bir gün sonra” kavramlarını kullanabilirler.
Saat ve zaman kavramını anlamaya başlarlar.
“İçinde-dışında; altında-üstünde; önünde-arkasında” kavramlarını anlarlar.)
Karmaşık neden- sonuç ilişkileri kurabilirler.
Bazı durumlar karşısında ne yapması gerektiğini değerlendirebilir
(Yağmurda dışarı çıkmak isterse ne yapması gerektiğini bilir veya yanan evi gördüğünde ne yapması gerektiğini bilir.)
Bazı harfleri yazabilirler.
Bazı rakamları yazabilir ve okuyabilirler.
Nesnelerle toplama yapabilirler.
Aile tarafından nasıl desteklenebilir?

q(60-66 ay)Kitap okuma saatlerine drama yı da ekleyin. Farklı karakterlerde ses tonunuzu değiştirin. Bildik hikayeyi okurken belli bir yerde kesin ve çocuğun tamamlamasını bekleyin. Çocuğun size bir hikaye anlatmasını isteyin ve anlattıklarını yazın kendi hikaye kitabını oluşturmuş olun.
Yazı/harf kavramını öğrenmeleri için oyuncaklarının ve malzemelerinin üzerine ne olduğunu yazan etiketler yapıştırın.
qGünlük hayattaki gerçek nesnelerle gruplama, birebir eşleme, sıralama yapmasını sağlayın. Örneğin, masa kurarken herkese bardak koyabilir. Veya evdeki çeşitli büyüklükteki kaşıkları sıralayabilir.
qSayma kavramını geliştirmek için oyun oynayın. Örneğin, hareketle saymayı birleştirin. Çocuk 5 adım öne gelsin. 15 adım iki ayağıyla sıçrayarak öne gelsin. 20 ye kadar devam edebilirsiniz.
Sayı kavramlarını karşılaştırmak için oyun oynayın. Örneğin, sizin ve çocuğun önünde farklı sayıda meyveler olsun. Tek tek sayarak kiminki daha fazla kiminki daha az bulmaya çalışabilir.
qBazı mekan kavramlarını oyun ortamında öğretin. “altında-üstünde”, “içinde-dışında, önünde-arkasında” gibi kavramları kullanmasını sağlayın. Önce siz bu kavramları kullanarak çocuğun çeşitli nesneleri bulmasını ve göstermesini isteyin. Sonra da çocuk sizden bu kavramları kullanarak nesneleri bulmasını istesin. Örneğin, “masanın üzerindeki kutuyu getirir misin?” gibi.
—(66-72 ay)Problem çözme becerisini arttırmaya ve neden sonuç ilişkisi kurmaya yönelik oyunlar oynayın. Örneğin, “kırmızı ışıkta karşıdan karşıya geçerse ne olabilir?; Evdekilere haber vermeden arkadaşıyla oynamaya giderse neler olabilir?” gibi sorularla düşündürtmeye çalışabilirsiniz.Canlandırma oyunları oynamalarını sağlayın. Örneğin, doğum günü partisi ortamı veya alışveriş merkezi, tren istasyonu gibi mekanlar canlandırılabilir.Teşekkür notu veya doğum günü kartı yazması için örnek olun. Kendi sizinkinden kopyalayabilir.Rakam kavramını geliştirmek için oyun oynayın. Örneğin, eline belirli sayıda boncuklar verin. Saydığı boncukların rakamını kese kağıdının üzerine yazabilir. Sonra da boncukları içine koyabilir. Bir çok sayı için bunu tekrarlayın.

Birlikte basit toplama faaliyetleri yapın. Kendinizdeki ve onun önündeki nesneleri sayıp eksik sayıdaki nesneyi tamamlamasını isteyin. Örneğin, sizin önünüzde 5 boncuk. Çocuğun önünde 3 boncuk olsun. 3 boncuğu 5 e tamamlaması için kaç boncuğa ihtiyacı olduğunu sorun. Bu çalışmayı farklı sayılar için de yapın.

3-Dil gelişimi

Kelimelerin anlamlarını sorarlar.

Doğum gününü, telefon numarasını, anne babasının adını söyleyebilirler.

“Ve, fakat, çünkü” kelimelerini kullanabilirler.

Çocuktan çocuğa farklılık gösterebilir. Kimisi daha az, kimisi daha fazla kelime ile konuşur. Bu rakam genelde bu yaştaki bir çocuğun kullandığı kelime sayısını gösterir. Çocuklar kullandıklarından daha fazla kelimeyi anlarlar.)

Hikayelerin başı, sonu ve ortası olduğunu anlarlar.

Kitapların soldan sağa, yukardan aşağı okunduğunu anlarlar.

Hikayeleri tekrar anlatabilir.

Aynı sesli harfle başlayan ve biten kelimeleri bulabilirler- a, e, i, ı, o, ö, u, ü gibi.

Üç eylemden oluşan bir komutları takip edebilirler.

Aynı sessiz harflerle başlayan kelimeleri bulabilirler- ş, t, z gibi.

Aile tarafından nasıl desteklenebilir?

 

(60-66 ay)Doğum günü, telefon numarası ve anne baba adını öğretin. Öğrenene kadar tekrar etmesini sağlayın.

Kitap okurken karşılaşılan yeni kelimelerin anlamlarını basit bir dille açıklayın. Eş anlamlarını söyleyin.

Siz de konuşmalarınızda “ve, fakat, çünkü” gibi kelimeleri kullanın.

Kitap okumaya devam edin.  Kitapla ilgili sorular sorun. “neden, niçin, nasıl“ gibi sorular. Çocukların resimlere bakmasını sağlayın. Başka bir zamanda da bu hikayeyi resimlerine bakarak kendi cümleleriyle anlatmasını isteyin. Olayları sırasıyla anlatması da sağlanmış olur.

Aynı sesli harfle başlayan kelimeler üretmelerini sağlayan oyunlar oynayın. “A sesiyle başlayan neler var?“ gibi. “Aslan a sesiyle başlar. Başka neler var?”

Evde bir nesne saklayın ve bulana kadar 3 basamaklı komut verin. Örneğin, “Kitaplığa git. Rafın altındaki blokların arkasına bak.” gibi.

(66-72 ay)Aynı sessiz harfle başlayan kelimeler üretmelerini sağlayan oyunlar oynayın. “Ş sesiyle başlayan neler var?“ gibi. “Şemsiye ş sesiyle başlar. Başka neler var?“

4-Bedensel gelişim

Yemeklerini çatal bıçak kullanarak yerler.

Saçlarını tararlar, dişlerini fırçalarlar, ellerini yüzlerini yıkarlar,

burunlarını silerler.

Yardımla banyo yapabilirler.

Ayakkabılarını doğru giyebilirler.

Ayakkabı bağcıklarını bağlayabilirler.

Eli göğsünde tek ayak üzerinde durabilirler.

Geri zıplayabilirler.

Tek elle topu fırlatabilir, iki eliyle yakalayabilir.

İki eliyle topuklarına dokunabilir.

Bazı baş harfleri taklit ederek yazabilirler.

Basit bir ev resmi çizebilirler.

6-7 kısımdan oluşan insan resmi çizebilirler.

Katlanmış bir kağıdı zarfa koyabilirler.

İsim ve soyadını yazabilir.

Aile tarafından nasıl desteklenebilir?
Yapabilir durumda oldukları alışkanlıklarını sürdürebilmeleri ve yerleştirebilmeleri için takdir etmeye devam edin.

Bu dönemde çocuklar oldukça hareketlidirler. Hem büyük kas hem de küçük kaslarını geliştirici hareketler yapmasına olanak tanıyın.

Büyük kas gelişimi için topu yakalama oyunu oynayın. Küçük bir topu belirli bir mesafeden birbirinize atın. Çocuğun bir kaç arkadaşıyla birlikte de oynayabilirsiniz. Herkes birbirine atabilir.

Farklı büyüklükte ve ağırlıkta toplar da kullanabilirsiniz.

Zıplama, atlama, hoplama oyunları oynamasını sağlayarak çocuğun vücut

koordinasyonu ve dengesini geliştirmesine olanak tanıyın.

Koşması ve zıplamasını yaramazlık olarak değerlendirmeyin.

Müzik eşliğinde birçok hareketi birden yapmasını isteyebilirsiniz. Müzik başladığında geri geri gidebilir. Müzik durduğunda hareket de durur. Müzik başladığında yeni bir hareket denenebilir. Eğlenerek hareket etmesi sağlanır.

El becerilerini geliştirmek için kağıt katlama oyunları oynayın. Örneğin, oyuncakları veya hediyeleri renkli kağıtla kaplayabilmesine yardımcı olabilirsiniz. Sonra da kendinin yapmasına fırsat verin.

Kağıtları katlayarak çeşitli şekiller oluşturmasına yardımcı olabilirsiniz.(Origami gibi)